Διασχολικό πρόγραμμα τοπικής ιστορίας

Παρασκευή, 27 Ιουνίου 2014

2o Νηπιαγωγείο Κόνιτσας-Το δάσος

Το δάσος

2ο Νηπιαγωγείο Κόνιτσας (Κλασικό και Ολοήμερο Τμήμα)
Υπεύθυνοι Νηπιαγωγοί: Γκαρτζόνικα Αλεξάνδρα,
Δεσίκου Όλγα,
Κουτλουμπάση Μαρία.

Σχολικό έτος: 2013 – 2014.

Αριθμός παιδιών: 39.

Σκοποί του προγράμματος:

•Να αποκτήσουν  τα παιδιά γνώσεις που σχετίζονται με το φυσικό περιβάλλον.
•Να αναπτύξουν αισθήματα φροντίδας, υπευθυνότητας και προστασίας του φυσικού πλούτου.
•Να αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες και δράσεις για την αντιμετώπιση περιβαλλοντικών προβλημάτων.

Παιδί και Γλώσσα στόχοι:
  • Να διηγηθούν τα νήπια προσωπικές τους εμπειρίες και να αποκαλύψουν γνώσεις και αντιλήψεις για το δάσος και τον κόσμο του.
  • Να εμπλουτίσουν το λεξιλόγιό τους και να αποκτήσουν φωνημική επίγνωση .
  • Να ψυχαγωγηθούν με αινίγματα, παραμύθια και ιστορίες.
  • Να καλλιεργήσουν τον προφορικό τους λόγο μέσα από καταστάσεις προβληματισμού.
  • Να γνωρίσουν την χλωρίδα και την πανίδα του δάσους.
  • Να γράψουν ταμπέλες με  τα ονόματα  δέντρων και ζώων της περιοχής μας.
  • Να γράψουν έναν κατάλογο με οδηγίες και κανόνες ως αναφορά στη συμπεριφορά μας στο δάσος.
  • Να εμπλακούν στη διαδικασία ανάγνωσης, διαβάζοντας μια ιστορία με εικόνες.(Διαθεματικές προσεγγίσεις για όλο το χρόνο, τόμος 1 Φθινόπωρο, Ελισάβετ Γερμανού, Ευαγγελία Παπαδημητρίου, 2008, εκδόσεις Σαββάλας.) 

Παιδί και Μαθηματικά στόχοι:  
  • Να προβληματίζονται και να ερευνούν ποικίλες καταστάσεις και κάνοντας απλές υποθέσεις να καταλήγουν σε απλά συμπεράσματα και λύσεις.
  • Να απαριθμούν, να σειροθετούν, vα ταξινομούν και να αντιστοιχίζουν.
  • Να μετρήσουν την περίμετρο του κορμού διαφόρων δέντρων.
  • Να κάνουν εκτιμήσεις ως προς το μήκος.
  • Να φτιάξουν πίνακα που θα αναγράφονται τα υλικά που συλλέξανε από την επίσκεψη τους στο δάσος καθώς και οι ποσότητες τους.  
Παιδί και περιβάλλον στόχοι: 
  • Να αποκτήσουν θετικές στάσεις και συμπεριφορές για το περιβάλλον.
  • Να διευρύνουν τις γνώσεις τους για τους φυτικούς και ζωικούς οργανισμούς στο άμεσο φυσικό περιβάλλον τους.
  • Να γνωρίσουν τις ωφέλειες του δάσους και την προσφορά του στη ζωή.
  • Να μάθουν την πορεία ανάπτυξης και ζωής ενός δέντρου.
  • Να αναπτύξουν τις αισθήσεις τους.
  
Παιδί και πληροφορική στόχοι: 
  • Να ανακαλύψουν τις δυνατότητες του υπολογιστή και να τον χρησιμοποιούν στις καθημερινές δραστηριότητες τους.
  • Να ψάξουν και να βρουν, με τη βοήθεια μας, πληροφορίες για το θέμα με το οποίο ασχολούμαστε.
Παιδί και δημιουργία έκφραση στόχοι:
  • Να ενθαρρύνονται ώστε μέσα από τη χρήση ποικίλων υλικών να εκφράζονται με θεατρικά παιχνίδια, με κατασκευές, με χρώματα.
  • Να ενθαρρύνονται να συλλέγουν διάφορα φυσικά υλικά για τις κατασκευές τους.
  • Να ανακαλύπτουν τι μπορούν να κάνουν με το σώμα τους μιμούμενα κάποιους ρόλους.
  
Α' φάση: Αναζήτηση και διερεύνηση του θέματος. Κριτήρια επιλογής του θέματος.


  • Να ενθαρρύνουμε την αλλαγή των στάσεων και των συμπεριφορών των παιδιών, ώστε ως μελλοντικοί πολίτες να λειτουργούν προς όφελος του φυσικού περιβάλλοντος.
  • Να αντιληφθούν τα παιδιά ότι γνωρίζοντας την αξία της ύπαρξης και διατήρησης του φυσικού πλούτου, βελτιώνουν και τις δικές τους συνθήκες διαβίωσης.

Το χρώμα των δέντρων είναι καφέ και πράσινο.
Έχει πρασινάδα και πέτρες. Έχει χόρτα πολλά.Έχει μονοπάτια.
Έχει νερά και ποτάμια.
                                                      Έχει δέντρα. Έχει ψηλά δέντρα. Έχει μικρά δεντράκια. 
                                                                          Έχει πλατάνια, έλατα.  Έχει χώρους αναψυχής.   

                                Ιστόγραμμα 
              Τι γνωρίζουν τα παιδιά για το δάσος.

Έχει ζωάκια. 
Έχει αρκούδες και λύκους.                                      Κίνδυνοι του  δάσους: Είναι η φωτιά.




Έχει αγριοκάτσικα.Υπάρχουν λαγοί.Έχει ελαφάκια.
Να μάθουμε για τα χρώματα του δάσους στο πέρασμα των εποχών.(Φθινόπωρο, Χειμώνας,

Άνοιξη, Καλοκαίρι.)
                                                                     Να μάθουμε για τα δέντρα του δάσους της περιοχής μας.

                                                            (Πλατάνια, έλατα, κυπαρίσσια, κ.α.)                                                           
                                                                         
                                                                      Ιστόγραμμα
Τι θέλουμε να μάθουμε       

                                                                      Κίνδυνοι των δασών και προστασία

Να μάθουμε τους ήχους  του δάσους. Φωνές πουλιών και ζώων. 
Ήχους καιρικών φαινομένων.
                                                                         Να μάθουμε τα ζώα του δάσους του τόπου μας     
                   

                                                          

Β' φάση: Σχεδιασμός – Διεξαγωγή  δραστηριοτήτων.      

Παιδί και Γλώσσα.

v Ανιχνεύσαμε τις προϋπάρχουσες γνώσεις και εμπειρίες των παιδιών για το δάσος θέτοντας ερωτήσεις του τύπου: Τι είναι το δάσος; Έχετε επισκεφτεί ποτέ ένα δάσος; Τι είδατε; Τι κάνατε εκεί; Τι είδους δέντρα συναντήσατε; Ποιος τα φύτεψε; Είδατε ζώα; κ.α. Καταγράψαμε όσα μας είπαν σ’ ένα χαρτί και έπειτα χωρίσαμε τα παιδιά σε ομάδες με σκοπό τη συγκέντρωση περισσότερων πληροφοριών για το θέμα μας.

v Αφού συγκεντρώσαμε όλο το υλικό που μας έφεραν τα παιδιά (βιβλία, φωτογραφίες, φύλλα, κ.α.) τους δείξαμε εικόνες δέντρων του τόπου μας και τους ζητήσαμε να μας πουν αν τα αναγνωρίζουν και να μας τα περιγράψουν. Δείξαμε και τους καρπούς τους (κουκουνάρια, βελανίδια, κ.α.) και συζητήσαμε από ποιο δέντρο προέρχονται, αν μοιάζουν μεταξύ τους, αν τους τρώνε οι άνθρωποι, κ.α. Παίξαμε και ένα παιχνίδι με τις ονομασίες των δέντρων και των καρπών τους ψάχνοντας να βρούμε τα υποκοριστικά τους. Π.χ έλατο – ελατάκι, κουκουνάρι – κουκουναράκι, κ.α.

vΑφήσαμε τα παιδιά να απολαύσουν την αφήγηση παραμυθιών, αινιγμάτων και ιστοριών που σχετίζονται με το θέμα μας. Διαβάσαμε τα βιβλία δεντράκι γιατί κλαις, ένα δέντρο ζητάει αυλή, έλα στη φύση έλα στο πράσινο εκδόσεις Κέδρος, η πρώτη μου εγκυκλοπαίδεια Larousse για τη φύση, Αθήνα, 2004, εκδόσεις Μεταίχμιο.
                                                                             
vΜε αφορμή την ανάγνωση του  «δεντράκι γιατί κλαίς»  της Χρηστίδου παίξαμε παιχνίδι κινητικό που εμπεριείχε  «ανάγνωση».Αρχικά εντοπίσαμε το παράπονο του μικρού δέντρου. Κινδύνευε να στεγνώσει γιατί του λείπανε χώμα, νερό, ήλιος. Συζητώντας και μέσα από το πείραμα που είχε προηγηθεί σε άλλο χρόνο θυμηθήκαμε και τον αέρα που χρειαζότανε (διοξείδιο) να ζήσει. Αποφασίσαμε:

vΝα γίνουμε εμείς  δεντράκια αλλά και τα τέσσερα στοιχεία που είναι απαραίτητα για να ζήσουν. Γράψαμε καρτελίτσες με το όνομα κάθε στοιχείου ενώ το δεντράκι είχε στο κεφάλι του κλαδάκια από χαρτόνι. Τις καρτελίτσες τις κρεμάσαμε στο λαιμό μας. Σε πρώτο χρόνο χορεύαμε και μόλις σταμάταγε η μουσική γινόμαστε ομαδούλες με το ίδιο χαρακτηριστικό πχ. Ήλιος. Αφού εμπεδώσαμε το τι είμαστε προχωρήσαμε στο παιχνίδι. Έπαιζε η μουσική και με το σταμάτημά της πηγαίναμε σε δεντράκι να το βοηθήσουμε να μεγαλώσει. Αφού πνίξαμε μερικά δεντράκια στο νερό(2 παιδιά-νερό)στο χώμα και στον αέρα τελικά είμαστε σε θέση να μεγαλώνουμε σωστά τα δεντράκια-παιδάκια!

v Σε άλλο χρόνο δόθηκε ανοιχτό φύλλο εργασίας να μεταφέρουν μέσα από τη ζωγραφική τους  το παιχνίδι όπως αυτά το αντιλήφθηκαν.
vΠαίξαμε γλωσσικά παιχνίδια φωνημικής επίγνωσης με τα ονόματα των δέντρων  που υπάρχουν στα δάση της Κόνιτσας ( πλάτανος, έλατο, καστανιά, πεύκο, κυπαρίσσι).Τ ο παιχνίδι είναι το «έχω….έχεις;»Μοιράσαμε στα παιδιά κάρτες-γράμματα (είχανε εξοικειωθεί με αυτές από άλλα παιχνίδια) και το αρχικό κάθε δέντρου έμεινε στην κυρία. Υπήρχε πίνακας αναφοράς ονομάτων που είχαμε κάνει σε άλλο χρόνο. Τοποθετούσαμε το αρχικό γράμμα και λέγαμε « έχω το  π.χ κ έχεις το υ;» το παιδί που το είχε το τοποθετούσε κάτω λέγοντας ταυτόχρονα «έχω το υ έχεις το π;» για να «γράψουμε» τη λέξη κυπαρίσσι   κλπ.

vΠροβληματίσαμε τα παιδιά με υποθετικές καταστάσεις και τα προτρέψαμε να φανταστούν τις αλλαγές που θα συνέβαιναν αν δεν υπήρχαν καθόλου δάση ούτε ζώα.

v Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης μας στο δάσος ζητήσαμε από τα παιδιά να συλλέξουν διάφορα υλικά ( φύλλα, καρπούς, κλαδιά, φλοιούς, χώμα, κ.α.) τα οποία όταν γυρίσαμε στην τάξη τα ξεχωρίσαμε και τα τοποθετήσαμε σε διαφορετικά κουτιά προτρέποντας τα παιδιά να φτιάξουν ταμπελίτσες για να γνωρίζουμε το περιεχόμενο του κάθε κουτιού.

vΠροβληματίσαμε τα παιδιά με θέματα που αφορούν την προστασία του δάσους και καταγράψαμε τις σκέψεις τους σ’ ένα χαρτί. Έπειτα μεταφέραμε όσα  μας είπαν σ’ ένα μεγάλο χαρτόνι και προτρέψαμε τα παιδιά να κατασκευάσουν όπως μπορούν έναν κατάλογο με οδηγίες για την προστασία  του δάσους.

v Τα εμπλέξαμε στη διαδικασία της ανάγνωσης, διαβάζοντας μια ιστορία με εικόνες.(Διαθεματικές προσεγγίσεις για όλο το χρόνο, τόμος 1 Φθινόπωρο, Ελισάβετ Γερμανού, Ευαγγελία Παπαδημητρίου, 2008, εκδόσεις Σαββάλας.)

Παιδί και Μαθηματικά δραστηριότητες:

  •  Μετά την επίσκεψη μας στο δάσος ζητήσαμε από τα παιδιά να μετρήσουν τους καρπούς, τα φύλλα, κλπ, που μάζεψαν και τα τοποθετήσαμε μέσα σε διαφορετικά κουτιά.
  • Αντιστοιχήσαμε τα δέντρα με τους καρπούς και τα φύλλα τους καθώς και τα ζώα του δάσους με τα μικρά τους.
  • Κάναμε σειροθετήσεις με τα ρολά κουζίνας ως προς τις αποχρώσεις του καφέ αλλά και ως προς το πάχος και το ύψος και τα χρησιμοποιήσαμε για την κατασκευή μακέτας.
  • Όταν επισκεφτήκαμε το κοντινότερο δάσος της περιοχής μας ζητήσαμε από τα παιδιά να παρατηρήσουν τους κορμούς των δέντρων και να κάνουν υποθέσεις για το μέγεθος τους. Έπειτα προσπαθήσαμε να βρούμε πως θα τους μετρούσαμε. Τα παιδιά πρότειναν στην πλειοψηφία τους τα χέρια τους και άρχισαν να αγκαλιάζουν τους κορμούς πάλι όμως δε συμφωνούσαν. Στο  τέλος τους δώσαμε κορδέλες που είχαμε φέρει μαζί μας και τους είπαμε να μετρήσουν με αυτές τους κορμούς των δέντρων. Αφού πειραματίστηκαν για κάμποση ώρα τελικά ανακάλυψαν πως όσο πιο μεγάλη η κορδέλα που χρειάστηκαν τόσο πιο μεγάλος και ο κορμός του δέντρου.
  • Στην αυλή του σχολείου μας, μοιράσαμε στα παιδιά από ένα κουκουνάρι και τους ζητήσαμε να το ρίξουν όσο πιο μακριά μπορούν, προς την ίδια κατεύθυνση, έχοντας κοινή αφετηρία. Έπειτα τοποθετήσαμε στο σημείο ρήψης την καρτέλα με το όνομα του κάθε παιδιού και προσπαθήσαμε να απαντήσουμε στα ερωτήματα: - Ποιο κουκουνάρι πήγε πιο μακριά, πως θα το βρούμε αυτό; Τελικά μετρήσαμε την απόσταση με βήματα και καταγράψαμε ποιο παιδί πέταξε πιο μακριά το κουκουνάρι, ποιο πιο κοντά ποιο το ίδιο με κάποιο άλλο κλπ.
  • Τέλος φτιάξαμε ένα πίνακα αναφοράς με τα υλικά που συλλέξαμε από το δάσος και καταγράψαμε τις ποσότητές τους.

Παιδί και περιβάλλον δραστηριότητες:
  • Αρχικά διερευνήσαμε τις γνώσεις των παιδιών για τα ζώα του δάσους. Χρησιμοποιήσαμε εικόνες ζώων του δάσους της περιοχής μας και εμπλουτίσαμε τις γνώσεις των νηπίων θέτοντας  κατάλληλα ερωτήματα όπως: Ποιο ζώο είναι αυτό; Το έχετε δει εσείς ποτέ; Τι τρώει; Γεννάει αυγά ή μωρά; κ.α. Την ίδια πρακτική εφαρμόσαμε και για τα δέντρα του δάσους και την υπόλοιπη πανίδα του με ερωτήσεις του τύπου: Τι δέντρα μπορούμε να συναντήσουμε σε ένα δάσος; Μοιάζουν μεταξύ τους; Πώς φύτρωσαν εκεί; Υπάρχουν και άλλα φυτά σε ένα δάσος; κ.α.
  •  Επίσης κατά την επίσκεψη μας στο δάσος προτρέψαμε τα παιδιά να παρατηρήσουν τους καρπούς των δέντρων, τα φύλλα τους και να κάνουν συγκρίσεις.
  • Στην τάξη τους δείξαμε κομμένους κορμούς δέντρων και υπολογίσαμε την ηλικία τους με βάση τα δαχτυλίδια  (δακτυλίους) που είχαν.
  • Ενθαρρύναμε τα παιδιά να σκεφτούν τι μας προσφέρει το δάσος ,αν το χρειαζόμαστε και πως μπορούμε να το προστατέψουμε από διάφορους κινδύνους. Αφήσαμε έπειτα τα παιδιά να προβληματιστούν, να ανταλλάξουν ιδέες και απόψεις και να καταλήξουν σε διάφορα συμπεράσματα. Όλα συμφώνησαν  πως μας χρειάζεται το δάσος και πως το χρειαζόμαστε για να ζήσουμε γιατί έχει οξυγόνο. Για το λόγο αυτό δεν πρέπει να καίμε τα δάση ούτε να πετάμε σκουπίδια.
  • Στη συνέχεια όλοι γίναμε μικρά σποράκια που μεγαλώνουν σιγά, σιγά και βγάλαμε ρίζες, αποκτήσαμε κορμό, φύλλα και τελικά γίναμε όμορφα δεντράκια. Επίσης κάθε παιδί έλεγε με τη σειρά του τι δέντρο ήταν, αν έχει καρπούς, τι σχήμα ήταν τα φύλλα του και σε τι το χρειαζόμαστε.
  • Αναπτύξαμε τις αισθήσεις μας. Ακούσαμε στην τάξη ήχους του δάσους και ήχους καιρικών φαινομένων και προσπαθήσαμε να τους αναγνωρίσουμε. Επίσης κατά την επίσκεψη μας στο δάσος κλείσαμε τα μάτια των παιδιών με μαντήλια και τα προτρέψαμε να μας πουν όλα όσα άκουσαν. Τέλος στην τάξη παίξαμε ένα παιχνίδι με κλειστά πάλι τα μάτια των παιδιών. Συγκεκριμένα καθίσαμε όλοι σε κύκλο και βάλαμε κάτω μπροστά μας όλα όσα είχαμε μαζέψει στο δάσος (φύλλα, φλοιούς, κλαδάκια, κ.α.). Έπειτα κλείναμε με τη σειρά τα μάτια ενός παιδιού και εκείνο έπιανε ένα αντικείμενο, έπρεπε αφού μας το περιγράψει ,να μας πει  τι είναι  βασιζόμενο μόνο στην αφή του.
  • Επισκεφτήκαμε το ΚΠΕ Κόνιτσας και συμμετείχαμε σε οργανωμένες δραστηριότητες.
Παιδί και Πληροφορική δραστηριότητες:
  • Χρησιμοποιώντας το διαδίκτυο βρήκαμε πληροφορίες για τα δέντρα, τα φυτά και τα ζώα του τόπου μας. 
  • Εντοπίσαμε και εκτυπώσαμε εικόνες  δέντρων που γνωρίσαμε.
Παιδί και δημιουργία έκφραση δραστηριότητες:
  • Τα παιδιά κατασκεύασαν δέντρα με ποικίλα υλικά. Με ρολά υγείας φτιάξαμε κορμούς δέντρων (κοντούς, ψηλούς, ψηλότερους)  και είδαμε τις αποχρώσεις του καφέ (ανοιχτό καφέ, σκούρο). Κολλήσαμε πάνω στα ρολά, φύλλα που συλλέξαμε καθώς και κομμάτια εφημερίδας και γνωρίσαμε και τις αποχρώσεις του πράσινου. Έπειτα στερεώσαμε τα δέντρα μας πάνω σ’ ένα μεγάλο φελιζόλ, το οποίο το είχαν βάψει τα παιδιά, και φτιάξαμε μια μακέτα του δάσους. Τα παιδιά κατασκεύασαν επίσης  με πλαστελίνη όσα ζώα του δάσους έμαθαν. Ακόμη ζωγράφισαν λουλούδια και πουλιά και τα έβαλαν πάνω στη μακέτα μας. Τέλος πρόσθεσαν και λίγο χώμα και μερικά φύλλα.
  • Φτιάξαμε και το δέντρο στο πέρασμα των εποχών αποτυπώνοντας έτσι τις αλλαγές των χρωμάτων
  • Παίξαμε το παιχνίδι «λύκε, λύκε είσαι εδώ;» 
  • Μιμηθήκαμε τα ζώα του δάσους (κίνηση και φωνή).
  • Γίναμε ζωάκια του δάσους που κρυβότανε πίσω στα δέντρα όταν ερχόταν ο κυνηγός. Προέκυψε μετά την ανάγνωση «έλα στο δάσος έλα στη φύση».

 Γ' φάση Αξιολόγηση:

     Η αξιολόγηση του προγράμματος έγινε σε διάφορες φάσεις, από την αρχή μέχρι και το τέλος.
     Αρχικά διαπιστώθηκε το επίπεδο των γνώσεων, των εμπειριών, των βιωμάτων και των ενδιαφερόντων των παιδιών με συζητήσεις και διάλογο προκειμένου να διαμορφώσουμε το μαθησιακό πλαίσιο σύμφωνα με το οποίο θα αναπτυσσόταν οι δράσεις.
    Στη διάρκεια των δράσεων η αξιολόγηση είχε σκοπό να διαμορφώνει το επίπεδο και το βαθμό δυσκολίας των δραστηριοτήτων αλλά και το σχεδιασμό των κατάλληλων παρεμβάσεων με σκοπό την παγιοποίηση των νέων στάσεων και απόψεων που διαμορφώνονταν στην πορεία.
     Τα παιδιά εργάστηκαν με ενδιαφέρον, συνεργάστηκαν και ανέλαβαν πρωτοβουλίες. Εντυπωσιάστηκαν με όλα όσα έμαθαν, με την επίσκεψη μας στο ΚΠΕ Κόνιτσας και με την εξόρμηση μας στο δάσος. Τέλος διασκέδασαν με τα παιχνίδια και εκφράστηκαν με τη δραματοποίηση, το θεατρικό παιχνίδι, την κίνηση και τις κατασκευές.

Mακέτα

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου